Merhaba,




Bugün bir arkadaşım face de eski bir Osmanlı kültüründen bahsediyordu. O da eski Osmanlı mahallelerfinde bir evde hsta oldugu zaman pencereye kırmızı bir çiçek konulur. Diyeceksiniz ki penceresinde hep kırmızı sardunyası olan ne olacak? Tabi ki bu çiçek hastalıgı işaret etmesi açısndan farklı bir biçimde konuluyor, dolayısıyla mahallenın çocukları o evin çivarında oynamıyorlar ses etmiyorlar. İşte bunu okuyunca gene Osmalı donemindeki çok yüce ruhlu bir uygulama geldi aklıma ve sizlerle onu palaşmak istedim.


Bu uygulama özellıkle ramazan ayında yapılıyor. Yardımlaşmanın  doruk noktasına eriştigi fitrelerin, zekatların verildigi zengin konaklarının iftar sofralarının herkese açık  oldugu bir dönem hatta iftara gelen misafirler '' diş kirası'' adı altında hediyelerle ugurlandıgı bir zaman. 


İşte bu zaman dilimi içinde zengin aileler civarlarında korunmaya, yardım eli uztılmaya muhtaç dar gelirli ailelrin oturdugu mahalleye gider mahalle bakkalına, kasabına vs. ugrar veresiye defterınde '' ben buradan buraya kadar herkesin hesabını kapatıyorum'' der. Bu veresiye defterine  '' Zimmem Defteri '' hesabada '' Zimmem Hesabı '' denir. Buradaki olay sadece yardım etmenin ötesinde hesabı kapatan kimin veya kimlerin hesabını kapattıgını bilmez dolayısıyla ezici egoyu yaşamaz yani daha dogrusu yaptıgı işten dolayı kasılmaz ve de hesabı veya hesapları ödenenlerde kimin ödedigini bilmediklerinde eziklik duygusu yaşamazlar sadece hayır sahibine dua ederler.


Böyle güzel bir uygulamayı yaşayan toplumumuza ne oldu şaşalı iftar yemekleri ( kim bilir kaça mal oluyordur) yerini böyle bir yardım yapılamaz mı. İlla ki gösteriş mi yapılması lazım yardımda bir elin verdigini diger el bilmez diye bir söz vardır kültürümüzde  tabi bunun yanında da o yüksek egonun da törpülenmesi lazım. Bu yüksek ego içi söylene gelen bir söz daha vardır.'' magrurlanma padişahım senden büyük Allah var.''gibi.


Tasavvuf egitimine ve kültürüne baktıgımızda aynı konunun işlendigbini görürüz. Üsküdar da ki Aziz  Mahmut Hüdai Hazretleri zamanında Bursa da kadıymış ama zaman geliyor ruhunun arınması ve tavazuya erisebilmesi için iki omuzu arasına koydugu bir sırıkta Bursa sokaklarında ciger satmaya başlıyor.


Bu işler böyle,  alçak gönüllülük, tevazu insana farklı duygular  yaşatır, zaten hümanizmanın temelinde de bu yok mu eşitlik..


Ayşen